woensdag 16 november 2011

Dode potvis aangespoeld

Gisteren is bij het Duitse waddeneiland Pellworm een dode Potvis aangespoeld. Het gaat om een dier van 15 meter dat al enkele dagen dood is. Het is niet uit te sluiten dat het om hetzelfde dier gaat dat op 3 november is aangespoeld op de Hinderplaten bij Stellendam. Dat dier werd toen naar dieper water geleid door de KNRM, in samenwerking met de EHBZ Zuidwest en SOS Dolfijn. Zie het bericht hieronder van 3 november.
Foto's van het gisteren aangespoelde dier staan op de website van Der Spiegel.


Gelukkig is er ook goed nieuws over zeezoogdieren in de Noordzee te melden. Van de grote groep dolfijnen die op 29 oktober zijn gezien voor de kust van Oostende zijn op you-tube beelden opgedoken. Volgens de maker van de beelden gaat het om witsnuitdolfijnen. Op de beelden is te zien dat het om een groep van enkele tientallen dieren gaat;



woensdag 9 november 2011

Middagje Scheveningen

Vandaag ben ik rond de middag even een paar uur op het Zuiderhavenhoofd in Scheveningen geweest. Met de dolfijnwaarnemingen van afgelopen week in het achterhoofd en een vlakke zee in het vooruitzicht was immers van alles mogelijk.


De zeezoogdieren stelden niet teleur. Al na 10 minuten dook er een grijze zeehond op aan de Zuidkant van het Havenhoofd. Regelmatig dobberde hij met zijn snuit omhoog in de rustige zee.



Niet veel later was er een vinnetje zichtbaar op grote afstand van het Havenhoofd. Gelukkig zwom de bruinvis langzaam mijn kant op, tot uiteindelijk op zo'n 200 meter afstand. En net zo plotseling als hij opdook, verdween hij ook weer in de grote grijze zee.


Na het eerste uur lieten de zeezoogdieren zich niet meer zien. Gelukkig waren er nog wel wat vogels te bewonderen. Onder andere zwarte zee-eenden, duikers, ganzen en een zeekoet lieten zich zien in of boven het water. En op het havenhoofd zelf scharrelden paarse strandlopers en steenlopers rond.

Steenloper doet zijn naam eer aan

Paarse strandloper

vrijdag 4 november 2011

Het kan niet op

Na de potvis van gisteren, werd vandaag opnieuw een bijzondere waarneming van zeezoogdieren gedaan voor de Zuid-Hollandse kust. Op de site van Dutch Birding meldt Remco Hofland dat hij vandaag 2 tot 5 gewone dolfijnen heeft gezien bij het Zuidelijke Havenhoofd van Scheveningen.


De dolfijnen zouden ruim twintig minuten in de buurt van het Havenhoofd gezwommen hebben. Ze sprongen regelmatig uit het water. Na 16:40 uur zijn de dieren weggezwommen, nadat een bootje achter de dolfijnen langsvoer.
Eerder dit jaar spoelde een jonge gewone dolfijn aan op de kust van Oostvoorne. Dit dier is opgevangen door SOS Dolfijn maar overleed een paar uur nadat het in de opvang was opgenomen. Zie bericht op zeezoogdieren.nl.


Update 7 nov: Ook buiten de Delta zijn de afgelopen week dolfijnen gespot in de Noordzee. Op 29 oktober blijkt door twee onafhankelijke waarnemers een groep van meer dan 50 dolfijnen te zijn gezien voor de kust van Oostende (B). Bron; zeezoogdierendatabank BMM.
Op zaterdag 5 november is een dolfijn gezien bij IJmuiden. Waarnemer Ruben Fijn meldt op waarneming.nl dat hij een dolfijn zag; "driemaal springend boven water. Tot aan de staartaanzet boven water". 
Bij beide waarnemingen is het niet gelukt het soort dolfijn vast te stellen.

donderdag 3 november 2011

Potvis in de problemen bij Hinderplaat

Sinds vanmiddag 12:00 uur is er een potvis in de problemen bij de Hinderplaat bij Stellendam. De potvis van 12 tot 14 meter lang leek vanmiddag de weg te zijn kwijt geraakt tussen de zandplaten. Het lukte niet meer om zelfstandig de open zee te bereiken.


Reddingsboot Antoinette van de KNRM probeert het dier met zachte drang naar open zee te geleiden. Er zijn mensen van de EHBZ  en SOS Dolfijn aan boord om dit te begeleiden. 
Het dier leek rond 17:00 uur zijn weg naar zee weer te hebben gevonden. 
Rond 18:00 uur meld de EHBZ dat het dier gered lijkt. Het dier is naar het Slijkgat geleid, waar het met hoge snelheid naar dieper water is gezwommen. Het dier is daarna niet meer gezien. Omdat het dier volgens de ooggetuigen een vermagerde indruk gaf, is het te hopen dat het dier de komende dagen niet opnieuw aanspoelt.


Potvis vast op de Hinderplaat. Foto: Albert Dijkstra (EHBZ)


Potvis vast op zandplaat (lange versie) door Albert Dijkstra - EHBZ


Potvis zwemt vrijheid tegemoet in het Slijkgat. Gefilmd door Albert Dijkstra - EHBZ

Links;
Meer foto's van Albert Dijkstra op zeezoogdieren.org
Ooggetuigeverslag op zeezoogdieren.org
Bericht op NOS.nl

woensdag 19 oktober 2011

Geen Ross', maar jonge dwerg

Helaas, er zijn geen foto's opgedoken van de vermoedelijke Ross' meeuw. En de foto's waar hij mogelijk op zou staan tonen een juveniele dwergmeeuw. Voor de officiële triplist van de zeevogeltocht zal ik hem helaas moeten wijzigen.


De vermoedelijke Ross' meeuw was niet de enige waar ik de afgelopen dagen nog mailtjes over ontving. Het blijkt lastig om met 1 tellijst en 50 deelnemers een perfecte triplist te maken. Er zijn toch nog wat waarnemingen gemist. En over sommige dieren blijft discussie bestaan.
Meerdere mensen hebben aangegeven op zeker een middelste jager te hebben gezien, die gaan we dus toevoegen.
De kleine alk blijft een groot vraagteken, want iemand meldt dat hij er naast stond toen deze werd aangeroepen, maar de vogel niet klein genoeg vond. Daarentegen wordt er wel melding gemaakt van een papagaaiduiker (zie ook de melding op waarneming.nl). Ook maar door 1 persoon, maar deze waarneming is goedgekeurd op waarneming.nl, dus kunnen wij niet achterblijven. Vraagtekens blijven wel staan bij het (klein geaderd) witje en de hornaar. De meningen hierover blijven verdeeld.....


Op het eendenfront mogen we volgens sommige deelnemers 2 bergeenden en 5 eidereenden toevoegen, net als een kleine 10 middelste zaagbekken. Het aantal zwarte zee-eenden, parelduikers en roodkeelduikers wordt iets opgeschroefd.
Ook zijn er nog een oeverpieper en twee regenwulpen gezien door de deelnemers. In een van de foto-series kwam ook nog een stormmeeuw voorbij, die nog niet op de lijst stond.


De mooiste toevoeging komt van Rick van der Weijde. Niet door de soort, maar wel het moment: "Grote Bonte Specht; 1 exemplaar kwam aangevlogen, maar tegelijkertijd met mijn roep 'Grote Bonte', riep iemand achter mij 'Ross meeuw'.... Ik betwijfel of iemand anders hem daarna ook nog heeft gezien...". Los van het moment, ook een bijzondere locatie voor een specht, want we zaten toen toch al twee uur varen uit de kust. Dapper vogeltje! 
In het eerste verslag van de trip zijn nog een aantal 'links' met foto's toegevoegd. De triplist hieronder wordt ook nog aangepast.

zondag 16 oktober 2011

Eerste zeevogeltocht Delta Safari

Vandaag werd vanuit Stellendam de eerste zeevogeltocht gehouden, georganiseerd door Delta Safari. Het was prachtig weer met een aantal prachtige waarnemingen. Al deden de stormvogels hun naam eer aan. Met het kleine zuchtje wind van vandaag lieten zij zich niet zien. Hoogtepunten waren een (vermoedelijke) Ross' meeuw, spectaculaire jager-acties, een groep van 15 grote zilverreigers en in totaal 25 bruinvissen.




De ochtend begon met prachtig ochtendlicht om acht uur vanuit de Buitenhaven van Stellendam. In het eerste uur werden opvallend veel roofvogels gezien boven het water van de Voordelta (4 buizerds, 4 sperwers, 2 slechtvalken, een havik en een smelleken). Ook een groep van 14 tot 16 grote zilverreigers liet zich zien boven de Hinderplaat.


In de volgende uren volgden vele meeuwensoorten, alken, zeekoeten, jan-van-genten en kleine en grote jagers. Maar de grootste commotie ontstond toen er vanaf het achterdek  "Ross' meeuw!!" werd geroepen. Vanaf het achterdek hadden ze hem goed kunnen zien, voorop zagen ze hem op grote afstand voorlangs kruisen. Wel?, niet?, een aantal mensen op het achterdek waren overtuigd. Niemand had echter direct een foto beschikbaar om de anderen te overtuigen. Nu maar hopen dat iemand thuis nog een redelijke foto vind tussen het materiaal van vandaag.


Door de redelijk rustige zee werden vandaag ook veel bruinvissen gezien; 25 in totaal! Een aantal in groepjes van drie, vier dieren. Sommige bruinvissen lieten zich redelijk dicht bij de boot zien. Onderweg werden ook nog 7 zwemmende zeehonden gespot; 3 gewone, 2 grijze en 2 onbekende. Op de Hinderplaat werden in de ochtend ook al ongeveer 30 rustende zeehonden geteld.


Van de deelnemers ontving ik alvast een paar links met foto's:
Foto-serie van Bart Vastenhouw
Weblog van Paul van de Werken
Foto's van bruinvis door Ruurd Boonstra op waarneming.nl
Foto-serie van Mike Melis (Natuurklik.nl)
Foto-serie van Jeanette en Peter Vermaas
Meer foto's van Delta Safari
Hieronder onze eerste foto's en helemaal onderaan de triplist.


19 zeekoeten vandaag


Een 'gewone' mantel.... maar gestroomlijnd!!

Jagers in beeld...


Jager acrobatiek!

Ook de zeehonden lieten zich soms zien

Drieteenmeeuw hing mooi boven de boot (daar zijn dus nog 100 foto's van gemaakt!)

Dichter bij de kust komen de "opportunistische" meeuwen weer tevoorschijn, waaronder ook een aalscholver (achtergrond) die een makkelijk stukje brood wil meepikken.

Chum-fight!

Trip-list:

Zwarte zee-eend        12
Parelduiker                 2
Roodkeelduiker          4
duiker spec.                1
Bergeend                     2
Eider                             5
Middelste zaagbek     8
Fuut                            23
Jan-van-Gent             13
Aalscholver                87    (onderweg, ontelbaar meer op de platen). 
Grote zilverreiger       15
Kolgans                     100+
Wilde eend                 25
Buizerd                        4
Havik                           1
Sperwer                       5
Smelleken                   1
Slechtvalk                   2
Meerkoet                     1
Scholekster               56
Kievit                         10+
Drieteenstrandloper    3
Bonte strandloper       3
strandloper spec.        6
Tureluur                      61
Wulp                            3
Grote jager                  5
Kleine jager                 6
Middelste jager           1
jager spec.                  4       
Kokmeeuw                 50+
Zwartkopmeeuw         1
Dwergmeeuw              6
juv. Dwergmeeuw      1 (melding vermoedelijke Ross' meeuw, niet af kunnen maken)
Drieteenmeeuw         40+
Mantelmeeuw           300+  (grote/kleine, niet apart geteld)
Zilvermeeuw            100+
Stormmeeuw              1
Grote stern                  3
Noordse stern             2
Visdiefje                       2
Zeekoet                      19
Alk                                4
Zeekoet/alk                  2
Kleine  alk                    1?   (door maar 1 persoon gemeld)
Papagaaiduiker           1
Veldleeuwerik              8
Graspieper                   4
Oeverpieper                 1
Spreeuw                    250+
Grote bonte specht      1

Gewone zeehond        3
Grijze zeehond            2
zeehond spec.             2
Zeehond op plaat        30
Bruinvis                       25

witje spec.                    1
Dagpauwoog                1
Gamma uil                    1
Hornaar                        1

dinsdag 11 oktober 2011

De schone kunst van het chummen

Ter voorbereiding van de zeevogeltocht van aankomende zondag, heb ik een duik genomen in de schone kunst van het 'chummen'. Wie chum opzoekt in een (engels) woordenboek zal eerst zien dat dit woord "vriend" of  "maat" betekent. Maar als tweede uitleg wordt gegeven: "A mixture of (frequently rancid) fish parts and blood, dumped into the water to attract predator fish, such as sharks". Oftewel visresten die in het water worden gegooid om haaien te lokken, of in ons geval zeevogels. 


In het buitenland kunnen haaienvissers gewoon naar de supermarkt....


Maar ja, hoe pak je dat aan als je geen kant en klare pakken chum in de winkel kan halen? Bij de laatste zeehondensafari deden we al een proef met visafval dat door de vissers op de Sirius apart was gehouden. Er kwamen zeker meeuwen op af, vooral kleine mantels, maar het visafval zonk snel. Dat moest beter kunnen!
Op de website van collega-zeevaarders Pterodroma adventures las ik, hoe zij dit de laatste jaren hebben aangepakt. En van een aantal deelnemers aan de tocht kreeg ik tips, hoe zij dit bij eerdere tochten hebben aangepakt. Variërend van oud brood tot popcorn met visolie, en ijsblokken met visafval. IJsblokken? Ja, want die zinken niet!


Bij het chummen gaat het niet alleen om zomaar wat vis overboord gooien. Natuurlijk komt daar wel iets op af. Maar om goed resultaat te krijgen zijn er hele theorieën ontwikkelt. Het beste resultaat krijg je door eerst een spoor te trekken met materiaal dat naar vis stinkt. Tegen de wind in varen, zodat het geurspoor alleen maar langer wordt. Zo'n spoor, of trail, kan bijvoorbeeld gemaakt worden door visolie te druppelen, door popcorn gedrenkt in visolie te strooien, of door een uiennet met visresten achter de boot te slepen.
Als het spoor getrokken is kan je gaan liggen dobberen en ter plekke proberen de vogels in de buurt houden. Door bijvoorbeeld brood en visafval te gebruiken of de speciaal geprepareerde diepvries chumblokken te water te laten.
Een andere truc is om een groot chumblok te ankeren, door te varen en een paar uur later terug te komen. In de hoop dat de vogels zich verzameld hebben bij het langzaam smeltende ijsblok.
Wie hier meer over wil lezen kan ook eens kijken op deze website. (Engelstalig)


Ik heb besloten om een spoor te gaan trekken met visolie-popcorn in combinatie met diepvries chumblokken naast de boot. Dit kunnen we nog aanvullen met visafval dat de Sirius weer zal verzamelen en brood dat door een paar deelnemers wordt meegenomen.
Van alle tips voor de chumblokken heb ik een mooi recept gemaakt met een Rotterdams multi-cultureel tintje. De grootste uitdaging was namelijk om vloeibare visolie te vinden die nog lekker stinkt. De meeste visolie zit in capsules, of is ontgeurd en is ook nog eens heel erg duur. Daar hebben we dus niks aan.
Op mijn zoektocht kwam ik uiteindelijk in een Surinaamse toko terecht. Het eerste wat ik daar tegenkwam was Thaise vissaus; een zout brouwsel van anjovis, zout en water. De stank viel nog een beetje tegen, maar stukken goedkoper dan visolie. En vervolgens stuitte op bakkeljouw; Surinaamse gedroogde en gezouten vis. Stinken dat dat doet!!
In een grote bak heb ik een paar goedkope blikjes sardines, de bakkeljouw, popcorn, spekvet, vissaus en water gemengd. Al roerende dacht ik even dat de stank wel meeviel, tot mijn zoon van zijn kamer kwam; "wat is dat voor stank?" Gelukt!
Na twee dagen in de vriezer, zien de blokken er zo uit;




Vandaag heb ik ook de eerste emmer met gemarineerde popcorn gemaakt. De marinade bestaat uit een mix van visolie/levertraan en Thaise vissaus. De visolie stinkt niet eens zo heel erg, in eerste instantie. Tot het even met de lucht in aanraking is geweest. De emmer begint steeds meer te meuren. Snel een deksel er op en in de schuur. Over een paar dagen ga ik wel weer kijken hoe het er uit ziet, want ik wil even weten of de popcorn niet te week wordt. En dan een paar dagen van te voren nog een paar emmers mengen.




Wil je weten of het werkt? Er zijn nog plaatsen vrij op de zeevogeltocht. (zondag 16 okt, dagtocht, vetrek 08:00 uur Buitenhaven Stelendam). Klik hier voor meer informatie. En anders wordt het wachten op het verslag van de tocht.