De Farne eilanden; iedere keer weer anders!

De trip naar de Farne eilanden van afgelopen weekend was weer totaal anders dan die van twee weken ervoor. Deze keer volop zon, veel bezoekers op de eilanden en de noordse sterns en visdiefjes die nu op de eieren zitten. En dat laatste betekent; petten op!

En hiervoor krijgt iedereen dus een Delta Safari pet op deze trip!

Ondanks het fraaie weer in Nederland op de vrijdag van ons vertrek, voeren we op zee gelijk de mist in. Er werden aan de Nederlandse kant nog een paar jan-van-genten gespot en zelfs de eerste noordse stormvogel vloog voorbij. Maar verder bleef het stil en grijs.

De eerste vogel die we 's ochtends vroeg zagen was een verrassing; een turkse tortel bleek te zijn meegelift met het schip. Koud en verkleumd zat hij op een reling.

Liftende tortel

Iets na zeven uur herhaalde het scenario van afgelopen jaar zich. Terwijl wij als organisatoren van de trip naar binnen waren om een ontbijtje te scoren, deden de mensen die aan dek waren gebleven een bijzondere waarneming. Er werden twee witsnuitdolfijnen gezien op korte afstand van het schip. 

Ondertussen was het weer nog steeds grauw en nat, maar gelukkig met een hele rustige golfslag. De trip naar de Farne eilanden kon deze keer niet in gevaar komen. Maar na de aankomst in Newcastle en de bustrip naar Seahouses troffen we wel een heel ander dorp aan dan de vorige keer. Seahouses was afgeladen met toeristen en de bootjes voeren af en aan in het haventje. En ondanks dat we zelf al met een flinke groep waren, werden er gewoon nog 15 mensen bijgepropt op het bootje. Erg vol, maar de schipper gaf ook eerlijk toe; "vandaag moeten we de slechte weken die we tot nu toe hebben gehad, terug verdienen". Gelukkig hadden we onze plaatsen ruim van te voren geregeld, anders hadden we er nooit meer tussen gekomen.

Op het moment dat we het haventje uitvoeren brak de zon door. Zelfs voor ons als ervaren Farne-gangers een nieuwe ervaring! En de zon zou de hele trip bij ons blijven! 

Eerst werd er een ronde gevaren langs de verschillende eilanden. Eerst langs Inner Farne en Staple Island. Op het water werden de eerste papegaaiduikers en grote aantallen zeekoeten gezien;

De eerste papegaaiduikers dicht bij de boot

En ontelbaar veel zeekoeten op en rond de eilanden

Daarna werd koers gezet naar het verste eiland Longstone, waar de zeehonden liggen. Een aantal gewone zeehonden lag heerlijk te luieren in de zon.

Na de rondvaart konden we aan land op Inner Farne. Door de drukte moesten we hier ook even op onze beurt wachten bij de kade. Maar om ons heen was ondertussen genoeg te zien. Iedereen werd nog even herinnerd aan het dragen van een pet, omdat de sterns nu op eieren zitten. En dat betekent pikken naar hoofden, als je per ongeluk te dicht bij komt. En dat kom je eigenlijk altijd, want sommige sterns zitten gewoon op het pad te broeden.

Voor de Delta Safari groep is de pet ook gelijk bedoelt als toegangsbewijs. Terwijl iedereen snel langs de 'ranger' kan om te gaan spotten en fotograferen, zorgen wij voor de betaling van de toegang tot het eiland. "We pay for everyone with a cap like this". Zo kan het uur ten volle benut worden door de deelnemers.

Pikkende sterns bieden wel foto-mogelijkheden!

Sommige sterns zijn nog op zoek naar een partner en proberen haar te lokken met een visje.

Vanaf de gemarkeerde paden kan je dicht bij de vogels komen

Zoals bij deze papegaaiduikers....

....of dit prachtig gekleurde vrouwtje Eidereend.

Het uur dat je op het eiland mag, gaat zoals altijd veel te snel voorbij. Maar we moeten sowieso weer verder om de ferry te halen. De weekendtrip blijft steeds een beetje 'haasten', maar het is wel de snelste en eenvoudigste manier om vanuit Nederland de broedende papegaaiduikers te bezoeken. En aangestoken door wat we gezien hebben, kan je altijd nog besluiten om een keer langer richting Engeland te gaan. Ik hoorde dan ook meerdere mensen op de terugweg plannen maken. Onze schipper van de Serenity II zal je graag naar de eilanden brengen. En op zijn blog kan je regelmatig lezen wat hij meemaakt op en rond de eilanden. 

En wij gaan volgend jaar natuurlijk ook weer terug!

Tijdens de terugtocht naar IJmuiden doken naast de vele genten en stormvogels ook in totaal nog acht noordse pijlstormvogels op. Een leuk toetje voor de fanatiekelingen die er nog geen genoeg van hadden en nog wat uren op het observatiedek doorbrachten. 

Van Victor Mahieu heb ik inmiddels een link naar zijn foto's ontvangen. 

Houdt het weblog in de gaten voor de foto's van andere deelnemers die later deze week nog zullen volgen.

Alle foto's in dit bericht zijn gemaakt door Delta Safari (alleen te gebruiken met naamsvermelding). Je kan ze in groter formaat bekijken door ze aan te klikken.

Vorst drijft zeehonden naar Hoek van Holland

De afgelopen dagen werden er voor de Zuid-Hollandse kust opvallend meer zeehonden gezien dan normaal. Vooral de groep bij Hoek van Holland trok de aandacht. Duikt er normaal wel eens ééntje op dicht bij het Hoekse strand, nu zwemmen er wel veertig tegelijk rond. Veel mensen vragen zich af waar deze dieren opeens vandaan komen. Het antwoord is eigenlijk heel simpel; door de ijsvorming in de Waddenzee zoekt een deel van de populatie een plek waar ze geen last hebben van het oprukkende ijs. De afgelopen dagen werden dan ook op veel plaatsen langs de Noord- en Zuid-Hollandse kust meer zeehonden gezien dan normaal.

Op you-tube staat een mooi filmpje van filmer Kees Torn, waarin de tijdelijke zeehonden-populatie van Hoek van Holland goed in beeld is:

Delta Safari verkent Texel

Delta Safari is de afgelopen dagen op Texel geweest. Deels privé, voor een paar daagjes vakantie. Maar op het eiland van de zeehonden, bruinvissen en vele vogelsoorten hebben we ook een officieel bezoek gebracht aan Ecomare. En een tochtje naar de zeehonden mocht ook niet ontbreken natuurlijk. Heel stiekem hoopten we dat de bultrug, die een week geleden bij Texel was gezien, ook nog op zou duiken.

Bij de aankomst op dinsdag zijn we daarom eerst helemaal doorgereden naar de noordpunt van het eiland. Daar kijk je uit over het water, waar eerder die week de bultrug was gezien; het Eierlandse Gat. Natuurlijk weten we dat de bultrug allang richting het Noordoosten is weggezwommen. Maar er is sowieso van alles te beleven op dit stuk zee. Het duurt dan ook niet lang voor we de eerste zeehond zien opduiken. Maar ook twee eiders (eenden) met een treintje zwarte jonkies er achter aan zwemmend, zijn leuk om te zien.

Later op de middag besluiten we richting strandtent Kaap Noord te gaan, om even wat te drinken. Onderweg zien we een groep vogelaars die al de hele dag op zoek is naar een kleine kokmeeuw, die eerder op de dag is gezien. Tussen de groep staat ook regio-genoot Garry Bakker, die we even aanspreken om te vragen of de kleine kokmeeuw (de vijfde ooit in Nederland) al weer gezien is. Hij verteld dat het beestje sinds acht uur die ochtend niet meer in beeld is geweest. En net als we door willen naar de strandtent, ontstaat er commotie in de groep; de kleine kokmeeuw vliegt achter de vissersboot. Iedereen stuift naar de strandtent, waarvandaan hij nog beter te zien is. Op aanwijzing van een aantal van de vogelaars, vinden wij ook de kleine meeuw in de wolk achter de boot. Eerlijk is eerlijk, die hadden we er zonder hulp niet uitgepikt. Maar toch een leuke, beetje gelukkige, waarneming. 

De volgende ochtend valt de regen met bakken uit de lucht. Gelukkig hebben we juist voor die dag een afspraak bij Ecomare. Twee medewerkers van de informatiedienst, Frouke Fey en Gerbrand Gaaff, ontvangen ons met een bak koffie. Na de wederzijdse kennismaking (we kennen elkaar tot dan toe alleen via de mail), laten ze ons het nieuwe buitenterrein van Ecomare zien. Vooral de nieuwe bewoners, twee bruinvissen uit de opvang van SOS Dolfijn, krijgen veel aandacht. Daarna volgt een rondleiding achter de schermen van Ecomare. Van de vogelopvang, tot de educatieve dienst. Leuk om ook die kant van Ecomare eens te zien.

Na de rondleiding gaan we nog even terug naar het bruinvissen-bassin. We krijgen niet vaak de kans om deze dieren van zo dichtbij te zien. Bruinvis Michael vermaakt zich door het maken van golven, die over de rand van het bassin klotsen. Bruinvis José laat zich wat minder vaak zien. Als we langere tijd blijven staan, stopt Michael regelmatig even om bij ons zijn kop uit het water te steken. We krijgen volop persoonlijke aandacht. We negeren maar even het feit dat hij dit een uur later weer bij iemand anders doet...

Bruinvis Michael maakt golven!

Persoonlijke aandacht......

Korte video van de bruinvissen

Als het weer die middag opklaart maken we nog een flinke wandeling richting de Hors, de zuidpunt van het eiland. Het water van het Marsdiep is te onstuimig om ook maar een kans te maken op het zien van een in het wild levende bruinvis. Wel zien we door de verrekijker op de razende Bol ruim honderd stipjes liggen; zeehonden. Niet veel later komen we ook een dode zeehond tegen, aangespoeld op het strand. Waarschijnlijk is het een grijze zeehond, die al wat langer geleden gestorven is.

Onze laatste dag op het eiland beginnen we met een excursie van Staatsbosbeheer bij de Muy. Als eerste doorkruisen we een veld vol met orchideeën, om uiteindelijk bij de Muy te komen. Daar huist een grote kolonie aalscholvers, samen met een flink aantal lepelaars. 

Gevlekte Orchis

We besluiten de driedaagse op Texel met een robbentocht met het schip de Vriendschap, vanuit de Cocksdorp. We kunnen nog maar net een plekje vinden aan boord. Tegelijkertijd concluderen we dat we bij de tochten van Delta Safari het schip nooit zo vol moeten proppen. Toch goed om af en toe eens met een ander mee te varen.

Maar de zeehonden die we te zien krijgen, daar kunnen we alleen maar jaloers op zijn. In de Voordelta hebben we geen plek waar je na een half uurtje varen zo dicht langs de zandplaten met rustende zeehonden kan varen. Twee flinke groepen liggen op de eerste plaat. De eerste groep vooral grijze zeehonden, de tweede vooral gewone zeehonden. Iets verderop liggen ook nog wat zeehonden. Een mooi plaatje, met Vlieland op de achtergrond.

Tijdens het terugvaren zien we nog een mooi spektakel; een heuse 'feeding frenzy'. Tientallen sterntjes duiken achter elkaar het water in. Op een tocht van Delta Safari zou het een mooi sluitstuk van de tocht zijn, helaas gaat het op dit schip aan de aandacht van de meeste opvarenden voorbij.

Duikende sterns (excuses voor de matige foto)

Oh ja, die bultrug, die hebben we ook nog gezien:

Alleen jammer van die meeuw.....

'Stormschade' op Kwade Hoek

Na de zware storm en het hoge water van de afgelopen week, was het vandaag een mooie dag. Een goed moment om eens naar de Kwade Hoek te gaan. De sporen van de storm waren nog goed zichtbaar; afgeslagen duintjes, ondergelopen paden en dode zeevogels...


Op weg naar de Kwade Hoek maakten we een korte tussenstop in de haven van Stellendam. Al twee weken zat hier een kleine burgemeester. Die moesten we ook even spotten natuurlijk.

Kleine Burgemeester

Aangekomen op het strand bij de Kwade Hoek (paal 6), zagen we direct dat het water erg hoog was geweest. De duintjes waren flink afgeslagen en het water was ver doorgedrongen in het gebied er achter. Op het strand zelf vonden we ook al snel een slachtoffer van het onstuimige weer op zee; een dode alk.

Gelukkig was er ook genoeg levend spul te zien. Honderden mantel- en zilvermeeuwen en misschien wel meer dan duizend scholeksters rustten uit langs de waterkant. Boven de branding vlogen een aantal jonge drieteenmeeuwen, met een mooie V-vorm op hun rug. Rond de meeuwen op het strand hing ook een grote jager rond. En even verder struikelden we bijna over een tweede grote jager die op een klein duintje zat te rusten. Hij liet zich niet verstoren;

Rustende Grote Jager

Bij de punt van de Kwade Hoek, voorbij paal 4, bleek de zee de afgelopen dagen gewoon over de punt te zijn geslagen. Tussen de duintjes waren sporen van een geul zichtbaar van de ene naar de andere kant. Nog een paar van die stormen en er ontstaat een eilandje op de kop van de Kwade Hoek? Op de kop van dat "nieuwe eiland" lagen zeehonden te rusten, ongeveer zeven stuks. We zijn niet dichterbij gegaan om ze niet te verstoren. Maar net toen we wilden omkeren zagen we een stuk dichterbij nog een zeehond. Tussen de laatste duintjes van de Kwade Hoek. Even dachten we aan een grijze zeehond, die een rustig plekje had uitgezocht om te baren. Maar het bleek een gewone zeehond te zijn. En verzwakt leek ze ook niet. Met een flinke vaart hobbelde ze door de duintjes, om zo'n honderd meter verder uit beeld te verdwijnen. Gewoon het "nieuwe eiland" aan het verkennen?

Gewone Zeehond hobbelt tussen de duintjes door (klik voor vergroting)

Op de terugweg zagen we een jonge mantelmeeuw in de branding bezig met iets wat leek op een dode vogel. Had hij de alk opgepikt die we eerder hadden zien liggen? We hielden hem een tijdje in de gaten en zagen uiteindelijk het kadaver aanspoelen. Dichterbij gekomen bleek het deze keer om om een dode drieteenmeeuw te gaan.

Eten en gegeten worden.

Eerste zeevogeltocht Delta Safari

Vandaag werd vanuit Stellendam de eerste zeevogeltocht gehouden, georganiseerd door Delta Safari. Het was prachtig weer met een aantal prachtige waarnemingen. Al deden de stormvogels hun naam eer aan. Met het kleine zuchtje wind van vandaag lieten zij zich niet zien. Hoogtepunten waren een (vermoedelijke) Ross' meeuw, spectaculaire jager-acties, een groep van 15 grote zilverreigers en in totaal 25 bruinvissen.

De ochtend begon met prachtig ochtendlicht om acht uur vanuit de Buitenhaven van Stellendam. In het eerste uur werden opvallend veel roofvogels gezien boven het water van de Voordelta (4 buizerds, 4 sperwers, 2 slechtvalken, een havik en een smelleken). Ook een groep van 14 tot 16 grote zilverreigers liet zich zien boven de Hinderplaat.


In de volgende uren volgden vele meeuwensoorten, alken, zeekoeten, jan-van-genten en kleine en grote jagers. Maar de grootste commotie ontstond toen er vanaf het achterdek  "Ross' meeuw!!" werd geroepen. Vanaf het achterdek hadden ze hem goed kunnen zien, voorop zagen ze hem op grote afstand voorlangs kruisen. Wel?, niet?, een aantal mensen op het achterdek waren overtuigd. Niemand had echter direct een foto beschikbaar om de anderen te overtuigen. Nu maar hopen dat iemand thuis nog een redelijke foto vind tussen het materiaal van vandaag.


Door de redelijk rustige zee werden vandaag ook veel bruinvissen gezien; 25 in totaal! Een aantal in groepjes van drie, vier dieren. Sommige bruinvissen lieten zich redelijk dicht bij de boot zien. Onderweg werden ook nog 7 zwemmende zeehonden gespot; 3 gewone, 2 grijze en 2 onbekende. Op de Hinderplaat werden in de ochtend ook al ongeveer 30 rustende zeehonden geteld.


Van de deelnemers ontving ik alvast een paar links met foto's:
Foto-serie van Bart Vastenhouw
Weblog van Paul van de Werken
Foto's van bruinvis door Ruurd Boonstra op waarneming.nl
Foto-serie van Mike Melis (Natuurklik.nl)
Foto-serie van Jeanette en Peter Vermaas
Meer foto's van Delta Safari
Hieronder onze eerste foto's en helemaal onderaan de triplist.

19 zeekoeten vandaag

Een 'gewone' mantel.... maar gestroomlijnd!!

Jagers in beeld...

Jager acrobatiek!

Ook de zeehonden lieten zich soms zien

Drieteenmeeuw hing mooi boven de boot (daar zijn dus nog 100 foto's van gemaakt!)

Dichter bij de kust komen de "opportunistische" meeuwen weer tevoorschijn, waaronder ook een aalscholver (achtergrond) die een makkelijk stukje brood wil meepikken.

Chum-fight!

Trip-list:

Zwarte zee-eend        12

Parelduiker                 2

Roodkeelduiker          4

duiker spec.                1
Bergeend                     2
Eider                             5
Middelste zaagbek     8

Fuut                            23

Jan-van-Gent             13

Aalscholver                87    (onderweg, ontelbaar meer op de platen). 

Grote zilverreiger       15

Kolgans                     100+

Wilde eend                 25

Buizerd                        4

Havik                           1

Sperwer                       5

Smelleken                   1

Slechtvalk                   2

Meerkoet                     1

Scholekster               56

Kievit                         10+

Drieteenstrandloper    3

Bonte strandloper       3

strandloper spec.        6

Tureluur                      61

Wulp                            3

Grote jager                  5

Kleine jager                 6
Middelste jager           1

jager spec.                  4       

Kokmeeuw                 50+

Zwartkopmeeuw         1

Dwergmeeuw              6

juv. Dwergmeeuw      1 (melding vermoedelijke Ross' meeuw, niet af kunnen maken)

Drieteenmeeuw         40+

Mantelmeeuw           300+  (grote/kleine, niet apart geteld)

Zilvermeeuw            100+
Stormmeeuw              1

Grote stern                  3

Noordse stern             2

Visdiefje                       2

Zeekoet                      19

Alk                                4

Zeekoet/alk                  2

Kleine  alk                    1?   (door maar 1 persoon gemeld)
Papagaaiduiker           1

Veldleeuwerik              8

Graspieper                   4
Oeverpieper                 1

Spreeuw                    250+
Grote bonte specht      1

Gewone zeehond        3

Grijze zeehond            2

zeehond spec.             2

Zeehond op plaat        30

Bruinvis                       25

witje spec.                    1

Dagpauwoog                1

Gamma uil                    1

Hornaar                        1

Tweede zeehondentelling 2011

Vandaag hebben we met Delta Safari weer meegedaan aan de simultane zeehondentelling in de Zuidwestelijke Delta, de tweede van dit jaar. Op de Hinderplaat telden we vandaag 88 zeehonden, een stuk meer dan de 55 stuks die we er begin juni telden. Ook zijn er deze keer voor het eerst twee zeehonden geteld op het Kleine Beereiland, midden in het Rotterdamse havengebied.

Een primeur; voor het eerst zeehonden op het Kleine Beereiland tijdens de telling.

Tijdens de simultane tellingen worden op zoveel mogelijk locaties zeehonden geteld in het hele deltagebied tussen Rotterdam en Antwerpen. Vandaag zijn in totaal 534 zeehonden geteld door alle vrijwilligers. 365 hiervan lagen op de platen in de Voordelta. De rest is geteld in de Ooster en de Westerschelde. Kijk voor een overzicht op Zeezoogdierennieuws.

Vanochtend vroeg zijn we vetrokken naar de Groene Punt in de duinen van Voorne. Daar vandaan zijn alle platen voor de kust van Voorne te zien. Op de zuidelijkste Hinderplaat liggen 18 zeehonden. Op de middelste plaat zien we geen zeehonden. Wel zijn daar zeker 20 lepelaars aan het foerageren.

Op de noordelijke Hinderplaat is het een stuk drukker. Daar ligt eerst een groep van 13 licht gekleurde zeehonden, waarschijnlijk 'gewone'. Een stukje verder ligt een flinke groep veel grotere en donkerder dieren; vooral grijze zeehonden. Deze groep ligt dicht op elkaar en is moeilijk te tellen. Vooral omdat er ook veel leven in de groep zit; er wordt wat 'afgespetterd' aan de waterkant. Er stuift tijdens het tellen zelfs een grote zeehond met flinke snelheid de plaat op, wat weer voor onrust in de rest van de groep zorgt. We komen uiteindelijk tot 32 dieren.

De zeehonden op de Hinderplaat. Links de 'gewone', rechts de 'grijze'. Klik voor vergroting.

Iets noordelijker ligt nog een groep van minimaal 23 dieren. Samen met een 'losse' en een zwemmende zeehond voor de plaat, komen we op 70 zeehonden bij de noordelijke Hinderplaat en daardoor 88 zeehonden totaal voor het hele Hinderplaat-gebied.

Vervolgens rijden we naar de Markweg in de Europoort. We hebben daar eerder drie zeehonden zien liggen op het Kleine Beereiland, het laatste stukje van de oude Maasvlakte. (Zie stukje over Havennatuur). Maar ze zijn hier nog nooit officieel meegeteld tijdens een telling. Vandaag is het raak; er liggen twee gewone zeehonden! 

Zoek de zeehonden! Ze kijken niet op of om als er een 'zeereus' passeert.

Na afloop van de telling drinken we een kop koffie in Futureland, het informatiecentrum over de aanleg van de Tweede Maasvlakte. In het centrum is op dit moment een kleine tentoonstelling over de natuur in het havengebied. En daar zien we onze eenennegentigste zeehond voor vandaag; een vliegende!!!

Zelf zeehonden kijken? Aanstaande donderdag is de eerste zeehondensafari van Delta Safari. De tocht gaat langs de platen in de Voordelta, waar vandaag meer dan 300 zeehonden zijn geteld. Kijk bij het bericht hieronder voor de mogelijkheden. Of klik hier.

Vrijlating zeehonden Renesse

Vandaag werden in Renesse vier zeehonden vrijgelaten die eerder dit jaar waren aangespoeld op de Zuid-Hollandse en Zeeuwse kust. Onder grote belangstelling van het publiek werden de zeehonden met de namen Bronsje, Paul, Joop en Edith vrijgelaten.

Twee van de vier zeehonden waren binnengebracht in de zeehondenopvang in Pieterburen als "nettenslachtoffer". Ze hadden diepe wonden door stukken touw en visnet waarin ze als jong dier verstrikt waren geraakt. Op de foto's is te zien dat de wonden alleen nog zichtbaar zijn als litteken. De vrijlating werd verzorgd door de mensen van het EHBZ, het netwerk van de zeehondenopvang in Pieterburen, dat gestrande zeezoogdieren langs de Nederlandse kust opvangt.

De zeehonden komen er aan!!!

Klaar voor de (her-)start!

Snel naar zee

Alleen 'Edith' kan geen afscheid nemen....

...maar ook zij neemt uiteindelijk een frisse duik.

De vier worden opgewacht door tientallen soortgenoten op de plaat tegenover Renesse (Klik voor vergroting)

Tijdens het napraten ziet Jaap van der Hiele (EHBZ), één van de net teruggezette zeehonden boven water komen met een vis in zijn bek. Het bericht richting Pieterburen kan deze keer dubbelop luiden; 'operatie geslaagd!!'

Op het strand kregen we nog een tip voor mensen die dit weekend actief aan de slag willen voor de zeehonden. Op het terras van strandtent 'Zuid Zuid West' wordt een spinningmarathon gehouden, waarvan de opbrengst naar de Zeehondencrèche Lenie 't Hart gaat. Volgens de dame van Vakantiepark Schouwen, die de actie mede organiseert zijn er nog zes fietsen vrij. Als je mee wil doen, kijk dan snel op Beachcycling Renesse 2011

(Alle foto's: copyright Marko Oudenaarden/Delta Safari)